Zakopane — portal z-ne.pl

erozja

Geologia

Żłobienie i niszczenie powierzchni ziemi przez wodę, lodowce lub wiatr. E. lodowcowa w Tatrach utworzyła doliny U-kształtne, czyli o profilu w kształcie U, wyżłobiła baseny jezior tatrz. (tzw. cyrki czyli kary), wygładziła progi skalne zamykające ujścia jezior (tzw. rygle), wyryła głębokie kulistawe zagłębienia w skałach (tzw. kociołki), np. przy Pięciu Stawach Spiskich i wypłynęła na wiele in. form powierzchni (» dolina wisząca, mutony, rygiel, kar).

E. wodna utworzyła doliny V-kształtne, czyli o profilu w kształcie litery V, wyrzeźbiła przepaściste, ostre turniczki, np. w Dolinie za Bramką i w Strążyskiej Dolinie. Specjalnym rodzajem e. są zjawiska » krasowe. E. wietrzna polega na szlifowaniu skał przez ziarnka piasku i żwiru, niesione wiatrem; w Tatrach mało się zaznacza. Erozję wzmagają nieraz wpływy człowieka: wypas owiec rozdeptujących zbocza górskie, turyści robiący "skróty", schodzący ze szlaków itp. Po II wojnie świat. te niszczące wpływy wzrosły przez umasowienie turystyki.

Położenie

Widok

Literatura