Zakopane — portal z-ne.pl

Fejérpataky-Belopotocký Gašpar

Ludzie

Fejérpataky-Belopotocký Gašpar lub Kašpar Bělopotocky (1 I 1794 Paludza - 18 V 1874 Mikułasz Lipt.).

Introligator i księgarz w Mikułaszu Lipt. (od 1821), słow. działacz oświat., kult. i nar., literat, jeden z założycieli amatorskiego teatru słow. (1830 w Mikułaszu Lipt .). Wydawany przez niego Nowý y Starý Wlastenský Kalendář (1830-59) był w swoim czasie u Słowaków najbardziej poczytną książką. We własnych wydawnictwach stosował jeszcze słowakizowany język czes. (bibličtina), ale popierał publikacje w języku słow. (szturowskie). W1844 był jednym z założycieli stowarzyszenia Tatrín i jego pierwszym skarbnikiem.

F.-B. był jednym z wcześniejszych turystów słow., gdyż dnia 24 IX 1835 wszedł z kilkoma towarzyszami na Krywań . Opis tej wycieczki ogłosił po czes.: Cesta na Křiváň Liptowský ("Hronka" 2, 1837), a po słow. ukazał się dwukrotnie: Cesta na Kriváň Liptovský (w: Emil Černý, Slovenská cítanka 1, 1864, oraz w: Ivan Houdek , Výstup na Kriváň roku 1835, "Krásy Slov ." 1934, nr 9). Wejście to, połączone ze śpiewaniem na wierzchołku słow. pieśni nar., można uważać za wstęp do słow. "wycieczek narodowych" na Krywań (w pierwszej w 1841 również uczestniczył F.-B.).

F.-B. interesował się też etnografią na Podtatrzu . Ogłosił m.in.: Obyčeje pohřební v Tatrách pod Tatrami ("Rozličnosti" 1833, nr 28), Národní obyčeje tatranských Slovanů v Uhřích ("Česká Včela" 1834, nr 16). Napisał też swą autobiografię; jej najpełniejsze wydanie: Vlastný životopis (Br. 1975, posłowie napisał Peter Liba pt. Gašpar Fejérpataky-Belopotocký a jeho doba ).

Położenie

Widok

Literatura

"ES" 2, 1978. - "ESS" 1, 1984.