Frölich David
Ludzie
Frölich David (1595 Lubica k. Kiezmarku - 24 IV 1648 Lewocza, poch. w Kiezmarku).
Spiskoniem. matematyk, astronom, geograf, autor kalendarzy, pierwszy znany z nazwiska taternik. Frölich (a nie Fröhlich jak się czasem błędnie pisze) uczył się do 1616 w liceum kiezm., gdzie jego gł. nauczycielem był » David Praetorius . Lata 1616-29 spędził na zagr. studiach (w Elblągu, Frankfurcie nad Odrą, Wittenberdze) i na podróżowaniu.
W 1629 osiadł w Kiezmarku , ale udał się jeszcze stamtąd w swoje ostatnie podróże: do Siedmiogrodu (1630) i pd. Słowacji (1631 i 1632). Następnie pozostał już w Kiezmarku, zajmując się swymi pracami lit. i nauk. oraz udzielając prywatnie lekcji. Był szeroko znany i ceniony jako nauczyciel, wywierał duży wpływ na swych uczniów.
Z jego ogłoszonych prac rozgłos przyniosły mu najpierw kalendarze, których wydał 30 (1623-47), w językach: niem., węg., łac. i słow.; drukował w nich różne swe prace. Za kalendarze otrzymał od ces. Ferdynanda III tytuł "cesarskiego i królewskiego matematyka i praktycznego astronoma w królestwie węgierskim".
O Niemcach spiskich i siedmiogrodzkich napisał rozprawę Der uralte deutsch-ungarische zipserische und siebenbürgische Landszman (Leutschaw 1641). Jest to mieszanina rzetelnych wiadomości i średniowiecznej fantazji, gdyż wywodzi Niemców spiskich i nazwę Spisz od Gepidów, a tych od Noego. Rozprawa ta ukazała się też w tłum. łac., pt. Prodromus majoris chronici Hungariae, w dziele M. Bela Adparatus ad Historiam Hungariae (Posonii 1735).Najcenniejszymi pracami F. była geografia Medulla Geographiae practicae (Bartphae 1639) oraz podręcznik dla podróżujących Bibliotheca seu Cynosura Peregrinantium, hoc est Viatorium (Ulmae 1643-44, 4 tomy). Te ostatnie dwa dzieła zawierają najdawniejszy opis wycieczki na szczyt tatrz.: wyprawy podjętej w 1615 przez F. i towarzyszy, wówczas studentów w Kiezmarku, na Kiezmarski Szczyt (a nie Łomnicę , jak to nieraz mylnie się podaje). Bezpośrednią pobudką do tej wyprawy była lektura wiersza o wejściu Petrarki na Mons Ventosus w Alpach, jednakże nie mniejszą rolę zapewne odegrały tur. tradycje Kiezmarku i przyr. zainteresowania niektórych nauczycieli w liceum kiezm.Wycieczka F. na Kiezmarski Szczyt w 1615 nie była pierwszą w ogóle wycieczką w Tatry , jest jednak pierwszą, o której zachowały się dokładne dane. Rozpoczyna ona znane nam dzieje taternictwa.
W Kiezmarku zachował się dom (Hradná ulica 22), który niegdyś należał do F. i w domu tym jego pracownia. Oryg. sztambuch F., z licznymi wpisami z 1616-47, zachował się aż do 1943, ale potem zaginął; korzystał z niego J. Lipták pisząc swą pracę o F., ogłoszoną w "Die Karpathen " w 1943.
Uwaga. Wbrew temu, co podawali niektórzy jego biografowie, F. nigdy nie był ani rektorem, ani nawet profesorem liceum kiezmarskiego. Pomylono go z jego ojcem (Johann Frölich), który był rektorem tej szkoły w 1601-08.
