Zakopane — portal z-ne.pl

Głowacki Jan Nepomucen

Ludzie

Głowacki Jan Nepomucen (1802 Kraków - 28 VII 1847 tamże).

Malarz (pejzażysta i portrecista) i rysownik. Studia w krak. SSP 1819-25 oraz w Pradze 1825, Wiedniu 1825-28, Rzymie 1834-35 i Monachium. W krak. SSP był prof. nadzw. 1831-33 i 1837-42 oraz prof. zwycz. pejzażu 1842-47. Był też prof. rysunku i malarstwa w krak. Liceum św. Anny 1831-47. Wystawiał od 1822 w Krakowie, Warszawie, Rzymie i Wiedniu.

Był jednym z pierwszych malarzy Tatr (od 1835) i z Polaków pierwszym, którego obrazy były oparte na bezpośrednim, poważnym studium krajobrazu tatrz. Jego obrazy Widok z Poronina (1836) i Morskie Oko (1837) stanowią właściwy początek polskiego tatrz. malarstwa pejzażowego; malował też w Alpach (od 1832) i w Pieninach. Na wyprawy malarskie w Tatry zabierał z sobą swych uczniów, Maksymiliana Cerchę i Aleksandra Płonczyńskiego .

Spotkanie z G. w Kościeliskiej Dolinie w sierpniu 1839 opisuje Łucja Rautenstrauchowa w swej książce Miasta, góry i doliny (Poznań 1844, t. 2, s. 10-22). G. urządził sobie wówczas pracownię malarską w gospodzie w Starych Kościeliskach .

Z licznych obrazów tatrz., malowanych przez G., znane są m.in.: Widok z Poronina (1836, jest to panorama Tatr), Morskie Oko (1837, był też drugi obraz o tymże tytule), Czarny Staw, Pejzaż z Doliny Kościeliskiej (1839? widok z góry poprzez Pośrednią Kościeliską Bramę na Stare Kościeliska), Potok górski (1840), Wodospad w Dolinie Kościeliskiej (1840 lub wcześniej), Widok Magóry, Widok góry Pysznej, Widok Giewontu, Szczyt Łomnicki w Tatrach, Góral tatrzański, Spadek Białego Dunajca w Zakopanem (jest to Wywierzysko Bystrej ), Widok źródła Czarnego Dunajca w Dolinie Kościeliskiej (jest to Wypływ spod Pisanej). Rysował też górali, m.in. na rysunku Przed Rondlem w Krakowie.

Wydano 24 Widoków Krakowa i jego okolic zdjętych podług natury przez J. N. Głowackiego (Kr. 1836, a w 1834 wersja niem. i w 1836 wersja pol.-franc.-niem., a w 1848 jeszcze jedna wersja pol.).

Położenie

Widok

Literatura

Stanisław Eljasz-Radzikowski : Pierwszy artysta-malarz polski w Tatrach. "Prz. Zakop." 1899, nr 12. - "PSB" 8, 1959-60 (Róża Jodłowska). - "SAP" 2, 1975 (Zofia Nowak).