basy

Nie okreslony

basy . Na Podhalu forma tego instrumentu strunowego (smyczkowego) przypomina wiolonczelę, zaś wielkość bywa różna: od wielkości altówki dochodzi niemal do wielkości kontrabasu. Według tego rozróżniano b. duże i b. małe. W jednych zespołach muzycznych występowały tylko jedne, w innych - jedne i drugie.

Basy były wyrabiane ze świerka (smreka), jaworu, jesionu, buka. Wierzchnia płyta była najczęściej świerkowa (tak jak u gęśli), spód zaś świerkowy lub jaworowy. B. podh. miały zawsze przymocowany pas lub taśmę skórzaną, na które grajek je nosił i nawet w izbie nie stawiał instrumentu na ziemi. Smyczki basowe wyrabiano z jaworu lub jesionu, proste, nie łukowate. Długość ich wahała się od ok. 40 do ok. 60 cm, były zatem krótsze od normalnego smyczka wiolonczelowego czy kontrabasowego.

B. były zabierane przez grajków nawet na wysokogórskie wycieczki, np. na słynne wyprawy dra Tytusa Chałubińskiego. Jedną taką wyprawę opisał Stanisław Witkiewicz w książce Na przełęczy. Wśród różnych basistów szczególnie był znany Bartłomiej Tatar, który grywał wraz z Sabałą.