JAMES
Organizacja
JAMES. Pierwszy słow. klub tatern., założony 17 VIII 1921 i działający do 1948, kiedy został rozwiązany. Nazwa powstała od pierwszych liter haseł: idealizmus, alpinizmus, mortalita (lub memento mori, później moralita), eugenika, solidarita. Pełna nazwa klubu brzmiała początkowo: Tatranský horolezecký a alpistický krúžok JAMES (1921-25), a potem kolejno (w związku ze zmianami organizacyjnymi): Spolok tatranských horolezcov JAMES (1926-40) oraz Sbor tatranských horolezcov JAMES Klubu slovenských turistov a lyžiarov (1940-48).
Założycielami JAMESu byli taternicy słow.: Mikuláš Mlynárčik , František Lipták i Gustáv Nedobrý , a siedzibą Nowa Wieś Spiska. W 1925 wybrano pierwszy zarząd: M. Mlynárčik (prezes), Václav Dusil , F. Lipták, Alexander Škarvan i in. Od 1926 przez wiele lat prezesem był F. Lipták, a w 1945-48 był nim wieloletni działacz JAMESu Jožo Šimko . Członkami byli głównie Słowacy, ale także Czesi.
Celem JAMESu była praca nad rozwojem taternictwa na Słowacji. W 1923 urządził JAMES w Tatrach swój pierwszy kurs taternictwa (tygodniowy) z udziałem 25 osób. Był to początek tzw. "tygodni taternickich" (Horolezecké týždne), urządzanych przez JAMES corocznie aż do 1948. Razem było 26 "tygodni" z udziałem od 25 do 608 osób, w sumie 7298 uczestników ze Słowacji (głównie) i Czech. W 1948 urządzono poza tym osobny kurs taternictwa dla początkujących (52 uczestników) i zim. kurs dla instruktorów (34 uczestników). W poprzednich latach JAMES zorganizował ponadto 4 zim. "tygodnie taternickie" z 204 uczestnikami.
Członkowie JAMESu uprawiali też taternictwo na własną rękę, jednakże najżywszą działalność tatern. rozwijali w ramach owych "tygodni taternickich", które miały charakter czegoś pośredniego między kursem tatern. a wycieczką klubową. Niektórzy członkowie JAMESu przechodzili drogi tatern. do najtrudniejszych włącznie i brali udział w odkrywaniu nowych dróg, jednakże aż do II wojny świat. większość członków nie osiągnęła wysokiego poziomu w samodzielnym taternictwie. Główną zasługą JAMESu była propaganda taternictwa w społeczeństwie słow. i czes. oraz przygotowanie gruntu pod rozwój taternictwa czechosł. w nast. latach.
Wspomniane "tygodnie taternickie" wznowiły potem kolejne organizacje taternickie na Słowacji. W 1974 odbył się 50 Horolezecký týždeň; jego organizatorem był Slovenský horolezecký zväz. Tradycja JAMESu jest utrzymywana i w ten sposób, że datę jego powstania 17 VIII 1921 uznano za początek zorganizowanego taternictwa w Czechosłowacji.
Dnia 1 VI 1968 na nowo powołano do życia JAMES pod nazwą: Zväz slovenských horolezcov IAMES (w skrócie ZSH IAMES), potem Slovenský horolezecký zväz IAMES, następnie Horolezecký zväz SO ČSZTV-IAMES. Poprzednia nazwa JAMES pozostała jednak na odznace towarzystwa. W 1968 powstał również »Svaz českých horolezců, jednoczący czeskich i morawskich taterników i alpinistów. Oba towarzystwa miały wtedy podlegać organizacji centr., zwanej Československý horolezecký zväz (svaz). Nastąpiły dalsze reorganizacje. Od 1968 nazwę IAMES wywodzi się od haseł: idealizmus, alpinizmus, moralita, entuziazmus, solidarita.