Zakopane — portal z-ne.pl

Jastrzębia Turnia

miejsca (las, osiedle, zbocze, grzeda, zleb

Wysokość: 2139, 2137 m n.p.m.

Nazwa słowacka: Jastrabia veža, dawniej Karbunkulová veža; Karfun

Jastrzębia Turnia; Pierwszego wejścia na J.T. dokonał przew. Maciej Sieczka (sam) ok. 1880, odkrywając najłatwiejszą drogę, którą mogą wchodzić bardziej wprawni turyści wysokogórscy. Wszystkie in. drogi (ok. 20) są tylko dla taterników. Piękne fotografie z wierzchołka J.T. zrobił Mieczysław Karłowicz w 1906.

Dawne podania spiskie mówią o wielkim karbunkule (rubinie) świecącym na rzekomo niedostępnym wierzchołku J.T. i o próbach zdobycia tego drogocennego kamienia. Przeróbki lit. tych podań ogłosili w formie wierszowanej np. » Ernst Lindner w 1854 i później, Bogusz Z. Stęczyński  w swym poemacie Tatry w 1860 (na podstawie opowiadania lud., usłyszanego w 1851), » Friedrich Lám , »Eugen Binder w 1929, »Ludmila Podjavorinská , a w formie opowiadania np. » Franciszek H. Nowicki w 1884, »F. Lám w 1921, przy czym niektórzy literaci przemieścili podanie, np. Stęczyński nad Biały Staw Kiezmarski , a Podjavorinská do Batyżowieckiej Doliny . Przeróbką tematu J.T. i jej cudownego karbunkułu jest też utwór Tadeusza Dropiowskiego Karbunkuł; Cztery sceny fantastyczne z Tatr Spiskich (Kr.1921). Johann Móry skomponował muzykę do dwóch pieśni o J.T. (pt. Karfunkelturm) do słów Gertrudy Kallivoda-Scholz wg E. Lindnera.

Polska nazwa J.T. (wprowadzona do literatury w 1879 przez Jana G. Pawlikowskiego ) pochodzi od podobnej słow. nazwy ludowej. Inne nazwy J.T. wywodzą się ze wspom. podań o karbunkule.

Położenie

Śmiała w kształatach, urwista turnia, wznosząca się nad Zielonym Stawem Kiezmarskim i stanowiąca końcowe wzniesienie Jastrzębiej Grani (między Jastrzębią Doliną a Jagnięcą Doliną ).

Widok

Literatura

Ivan Bohuš: Príspevok k dejinám povesti o Jastrabej veži vo Vysokých Tatrách. "Spiš" 3-4, 1973.