Zakopane — portal z-ne.pl

Jelínek Edvard

Ludzie

Jelínek Edvard (6 VI 1855 Praga - 15 III 1897 tamże).

Czes. literat i publicysta, urzędnik miejski i kustosz muzeum miejskiego w Pradze, autor licznych rozpraw i opowiadań poświęconych literaturze pol. oraz historii oświaty i obyczajów w Polsce. W czasopismach czes. pisywał o sprawach pol., a w polskich o sprawach czes. (dobrze władał językiem pol.); kilka jego prac wydała AU w Krakowie.

J. był gorliwym propagatorem bliskiej współpracy narodów słowiańskich, zwł. Czechów i Polaków. Korespondował i utrzymywał przyjacielskie stosunki z wieloma Polakami, m.in. z Walerym Eljaszem  i Stanisławem Witkiewiczem . J. przyjeżdżał często do Polski, także od 1887 kilka razy do Zakopanego i Tatr , których był wielkim miłośnikiem. W 1892 komitet gości zakop. (z W. Eljaszem na czele) urządził w Dworze Tatrz . (tzw. kasynie) uroczyste spotkanie publ. dla J. z wręczeniem mu ozdobnej szkatuły z tatrz. heliograwiurami Tow. Tatrz.

O swych pobytach w Zakopanem i Tatrach pisał J. kilkakrotnie: V polských Tatrách; Vzpomínka na Zakopane ("Hlas Národa" 29 VIII 1887), Pozdrav z polských Tater ("Nedělni Listy" 7 VIII 1892), Zakopané v polských Tatrach ("Světozor" 1892 i jako osobna broszura: Pr. 1893, z rysunkami W. Eljasza i S. Witkiewicza). Pisał też na ten temat w swych listach; fragment jednego z 2 VIII 1892 opublikowano w "Kur. Zakop ." (1892, nr 4-5), drugi z 24 VII 1894 w całości w "Głosie Narodu" (nr 66 z 21 III 1896). Ponadto pisał o bodaj pierwszej pol. podróży nauk. po Spiszu: Andrzeja Kucharskiego Relacya z naukowej podróży po Słowacyi (Spiżu) 1828 roku ("Lud" 1896, nr 1).

W 1897, wkrótce po przedwczesnej śmierci J., z inicjatywy Henryka Sienkiewicza grono pol. przyjaciół i sympatyków J. umieściło żelazną tablicę z odpowiednim napisem ku jego czci na skale w Strążyskiej Dolinie , a w 1899 wmurowano poniżej tablicy medalion z jego popiersiem w płaskorzeźbie (rzeźbił Tadeusz Brayer); skałę tę nazwano Skałą Jelinka. Był to symbol rozwijającej się wówczas przyjaźni pol.-czeskiej.

Położenie

Widok

Literatura

Pamięci wiernego przyjaciela Polaków, Edwarda Jelinka. "Biesiada Lit." 1897, nr 38. - Adolf Černý: Poláci památce Edvarda Jelínka. "Světozor" 1897, nr 41. - Barbara Jaroszewicz-Kleindienst: W kręgu polonofilskiej działalności Edwarda Jelínka. Wr.1968.