Zakopane — portal z-ne.pl

Kiełpiński Jan

Ludzie

Kiełpiński Jan (18 I 1900 Kraków  - 6 X 1985 tamże). Taternik  i alpinista, inż. rolnik 1924, dr w 1936, w 1954-70 prof. na Wydziale Rolnictwa UJ i AR w Krakowie, czł. hon. Komit. Zagosp. Ziem Górs.  PAN.

Jest on autorem wielu prac nauk. z dziedziny gleboznawstwa i gospodarki łąkowo-pastwiskowej w Karpatach Pol. , m.in. w Tatrach , np. Badania nad składem próchnicy i związków azotowych w glebach tatrzańskich z uwzględnieniem nawożenia oraz zespołów roślinnych ("Rocz. Nauk. Roln. i Leśn." 30, 1933), Sposoby podniesienia produkcyjności łąk i pastwisk górskich ("Prz. Hodowlany" 1948, nr 10), Baza paszowa w górach w świetle nowszych badań ("Postępy Wiedzy Roln." 1952, nr 4), Nawożenie łąk i pastwisk górskich w rejonie Karpat Zachodnich na podstawie doświadczeń przeprowadzonych w latach 1947-1957 ("Zeszyty Nauk. WSR Kraków" 1959, nr 8).

Taternictwo  uprawiał w 1923-39, najpierw ze swym bratem Tadeuszem  i przew. Jędrzejem Marusarzem-Jarząbkiem , od 1930 ze Zbigniewem Korosadowiczem , W.H. Paryskim , Janem K. Dorawskim , Janem A.  i Alfredem  Szczepańskimi i in. Uczestniczył w wielu pierwszych wejściach, np.: pn. ścianą Jaworowej Skrajnej Turni (w 1931), wsch. ścianą Jaworowego Szczytu  (1931), pn.-zach. ścianą Lodowego Szczytu  (1931), pn.-wsch. ścianą Niżnich Rysów  (1933), lewą częścią wsch. ściany Zadniej Baszty  (1933).

W 1930-31 był skarbnikiem w zarządzie Sekcji Tatern. AZS , a w 1931-34 jednym z bardziej aktywnych działaczy Sekcji Tur. PTT  (w 1933-34 sekr.).W 1932 wspinał się w Alpach, które odwiedził też w 1937. W 1934 brał udział w zainicjowanej przez siebie pierwszej pol. wyprawie w marokański Wysoki Atlas, gdzie dokonał szeregu pierwszych wejść. W celach nauk. podróżował w 1938-39 po pn. Madagaskarze (gdzie wszedł na kilka szczytów) i Afryce.

Na tematy tatrz. i alpin. pisywał w 1931-35, poza opisami swych nowych dróg w Tatrach np.: W sprawie taternictwa boiskowo-sportowego ("Tat." 16, 1932-33, nr 3), Taternictwo i alpinizm (tamże 17, 1933, nr 1), Taternicy i przewodnicy ("Wiad. Lit." 1933, nr 43), Jeszcze na temat przyszłości wypraw egzotycznych ("Ilustr. Kur. Codz." 1935, nr 352).

O wyprawie w Wysoki Atlas ogłosił w 1934 po kilka artykułów w "Dzienniku Bydgoskim" i w katowickiej "Polonii". Opublikował też obszerne sprawozdanie ze swej podróży i studiów w pn. Madagaskarze w 1938: Ankaizina ("Prz. Geogr." 21, 1947, nr 3-4).

Położenie

Widok

Literatura

"Wyprawy i Podróże" 1939, nr 1. - "W skałach i lodach świata" 2, 1961. - "Kto jest kim w Polsce 1984".