Kövi Emerich
Ludzie
Kövi Emerich lub Imre (1839 Kiezmark - 1918). Spiskoniem. dialektolog, etnograf i działacz tur., z zawodu prof. w gimnazjum i seminarium nauczycielskim w Nowej Wsi Spiskiej. Autor opowiadań i wierszy w gwarze spiskoniemieckiej.
Był zamiłowanym turystą i prowadził w Tatry wycieczki szkolne z Nowej Wsi Spiskiej; uprawiał też taternictwo. Już w 1857 z trzema towarzyszami i przew. Jakubem Luxem zszedł z Łomnicy do Doliny Pięciu Stawów Spiskich , zapewne mn.w. trasą późniejszej Drogi Jordána. W 1879 uczestniczył w pierwszym znanym przejściu turystycznym Bystrego Przechodu i opisał to: Aus dem Furkota- ins Mliniczathal ("Zipser Bote" 1879, nr 34). W 1881 brał udział w wyprawie nauk. do Bielskiej Jaskini .
Był jednym z bardziej aktywnych działaczy Węg. Tow. Karp . (MKE) od początku jego istnienia, od 1873 członkiem zarządu i różnych jego komisji, m.in. komisji Muzeum Karp. w Popradzie . Od 1877 był członkiem komitetu redakc. rocznika MKE, a w 1892-95 jego redaktorem. Na różne tematy tatrz. pisywał od 1877 w czasopismach spiskich, np. "Zipser Bote ", często pod kryptonimem E.K.
Jest on autorem opowiadań i wierszy w gwarze spiskoniem. (m.in. o tematyce tatrz.) i ogłaszał je w różnych czasopismach, a najwięcej takich utworów (różnych autorów) opublikował w swojej antologii: s Pisenst_tzchen. Eine Sammlung von Erzählungen und Gedichten in Zipser Mundart (Késmárk 1912). Od 1903 ogłosił szereg artykułów o nazwach geogr. na Spiszu i w Tatrach, np. Altzipserisches ("Zipser Bote" 1903, nr 4), Neue Erklärung einiger Ortschaften deutschen Ursprunges ("Karp. Post" 1903, nr 12), Zur Nomenklatur der Berge in der Hohen Tátra ("Jahrb. UKV" 1907).
Najwięcej pisał o gwarze spiskoniem., w licznych artykułach i pracach publikowanych w 1903-13 w niem. czasopismach spiskich ("Zipser Bote", "Karp. Post"), siedmiogrodzkich i w Niemczech (np. "Zs. f. Deutsche Mundarten"), m.in. Die Zipser Mundart ("Mitt. der Schlesischen Ges. f. Volkskunde" 1913). Specjalnie interesował się lud. nazwami roślin na Spiszu. W rękopisie pozostawił słownik gwary spiskoniemieckiej. Zajmował się też etnografią Niemców spiskich i po amatorsku geologią Tatr (m.in. grupy Szerokiej Jaworzyńskiej ).