Lettner Gustaw
Ludzie
Lettner Gustaw (1819 Wiedeń - 8 I 1890 Lwów). Leśnik, radca leśny. Spolszczony Austriak.
Do 1848 służył w wojsku austr. (kpt.), częściowo we Lwowie, gdzie przebywał dużo w środowisku polskim. W 1848 wystąpił z wojska, zamieszkał w Wiedniu i ożenił się z Polką.W 1853 wrócił do Galicji, gdzie został dyr. lasów w dobrach hr. Włodzimierza Dzieduszyckiego. W 1857 we Lwowie zdał egzamin na "samoistnego gospodarza lasowego" i dalej pracował w leśnictwie na różnych stanowiskach. W 1872-90 był krajowym inspektorem lasów w Galicji i usilnie starał się o poprawę gospodarki leśnej w całej Galicji, m.in. w Tatrach Polskich . Osiadłszy w Galicji nauczył się języka pol., a dzieciom swym dał pol. wychowanie.
L. miewał częste odczyty i dużo publikował (po pol., gł. we lwow.-krak. "Sylwanie" i gazetach lwow.) na temat gospodarki leśnej w Galicji. Miał duży sentyment do Tatr i od 1879 alarmował o rabunkowej gospodarce leśnej w tych górach, zwł. w dobrach zakop . i czarnodunajeckich, m.in. w swych publikacjach: Gospodarka w lasach tatrzańskich (1879, odb.), Projekt uratowania lasów Tatrzańskich, a szczególnie Zakopiańskich od grożącego im zniszczenia ("Pam. TT" 10, 1885, także "Sylwan" 3, 1885), O gospodarce leśnej w tatrzańskich lasach dóbr Czarnego Dunajca ("Sylwan" 7, 1889, nr 8 i "Gaz. Lwow." 1889, także odb.). Podkreślał zgubny wpływ pasterstwa na las tatrz. i w ogóle przyrodę Tatr.Warto zaznaczyć, że wprawdzie pierwszy projekt utworzenia z Tatr Pol. parku nar. ogłosił w 1888 »ks. Bogusław Królikowski , ale L. już w 1885 (w pracy wyżej cytowanej) proponował ratować najbardziej zagrożoną część Tatr Pol., tj. dobra zakop., przez ich kupno "bądź to na własność kraju, bądź też Towarzystwa Tatrzańskiego ".
Na wystawach w Wiedniu (1873) i Lwowie (1878) L. prezentował swą szczegółową kolorową mapę przemysłu leśnego w Galicji, za co odznaczono go medalem. Ok. 1880 (?), bez roku wydania, zakład litograficzny Kornela Pillera we Lwowie wydał wielką kolorową litografię zatytułowaną Widok Tatr z pagórka obok dworu w Poroninie, "zdjęty z natury przez G. Lettnera", rytował Józef Swoboda. Jest to panorama tych gór od Tatr Biel . aż po Osobitą , o wymiarach 36 x 131 cm (na arkuszu 47 x 138,5 cm).
L. był członkiem wielu pol. organizacji: galic. Tow. Leśnego, Tow. Sztuk Pięknych, Tow. Lit.-Artyst., Tow. Tatrz. i in. W pol. encyklopediach i słownikach biogr. nie figuruje, ale trzeba go zaliczyć do pionierów ochrony przyrody na ziemiach pol., również i w Tatrach.