limbowy olej

Nie okreslony

limbowy olej i kosodrzewinowy olej. Dwa słynne leki produkowane w dawnych czasach z tatrz. kosodrzewiny i limby, to olej (balsam) kosodrzewinowy i olej (balsam) limbowy, oba wyrabiane po pd. stronie Tatr. Wynalazcą oleju kosodrzewinowego w 1640 był szeroko wówczas znany lekarz » Christian Augustini ab Hortis, osiadły wtedy w Wielkiej Łomnicy. Ten sam lekarz w 1640-50 był też wynalazcą oleju limbowego. Od 1676 produkował oba te oleje » Kasper Donati w Batyżowcach, a następnie inni w różnych miejscowościach Spisza i Liptowa, aż do pocz. XIX w. Leki sporządzano z pędów obu tych roślin, a rzadziej także z kory i drewna. Stosowano je zewnętrznie i wewnętrznie na liczne choroby.Największą popularnością cieszyły się te leki w XVII i XVIII w., kiedy zalecali je i pisali o nich słynni lekarze owych czasów: wspomniany Augustini, » David Spilenberger z Lewoczy, » Daniel Fischer z Kiezmarku, » Franz Ernst Bruckmann z Wolfenbüttel i in. O tych lekach pisał też w swych dziełach przyr. (1721, 1736) » Gabriel Rzączyński. Pod koniec XVIII w. oba te leki wyszły z użycia lekarskiego i zniknęły z aptek, utrzymały się jednak w medycynie lud. i handlowali nimi wędrowni olejkarze słow. aż do pocz. XIX w., przy czym oleje te często fałszowano terpentyną.W literaturze nazwy tych dwóch olejów były liczne i mieszano je z sobą. Olej limbowy (oleum limbae, oleum libani) nazywano często balsamem karpackim (balsamum carpathicum), a olej kosodrzewinowy - balsamem węgierskim (balsamum hungaricum, balsamum polychrestum).

Lit. - W.H. Paryski: Użytkowanie limby. W pracy zbior. Limba, Pinus cembra L. , Wa. 1971.