Mnich
Szczyty
Wysokość: 2068 m.n.p.m
Mnich (2068, 2070 m); Mních; Mönch; Barát. P. Charakterystyczna w krajobrazie Morskiego Oka iglica skalna, wznosząca się na pd.-zach. od tego jeziora, na prawo od Mięguszowieckich Szczytów, na skraju Doliny za Mnichem.
Niegdyś uważany za niedostępny, a potem za najtrudniej osiągalny szczyt tatrz., dzisiaj M. jest jedną z najpopularniejszych turni w Tatrach, zwiedzaną corocznie przez licznych taterników, ale nie jest to wycieczka dla turystów.
Pierwsze wejście: Jan Gwalbert Pawlikowski z przew. Maciejem Sieczką w 1879 lub 1880. Zimą: Henryk Bednarski, Jerzy Cybulski, Walery Goetel, Józef Lesiecki, Leon Loria i Stanisław Zdyb w 1910.
Zwykła droga na M. prowadzi z Doliny za Mnichem "przez płytę" (od zach.). Z licznych dróg wiodących dziś na ten szczyt najtrudniejsze są drogi pn.-wsch. ścianą (zwaną też wschodnią), zwróconą w stronę Morskiego Oka; przejście środkiem jej górnej części, w tatern. żargonie zwane "wariantem R", po wielu próbach udało się dopiero w 1955 (Jan Długosz i Andrzej Pietsch, z pomocą sztucznych ułatwień) i przez jakiś czas uchodziło za najtrudniejszą drogę w Tatrach. Obecnie ścianą tą wiedzie wiele dróg, wszystkie o wielkich trudnościach. W 1991 dokonano pierwszego wejścia "wariantem R" klasycznie, tj. bez sztucznych ułatwień (Piotr Dawidowicz i Michał Wayda).
W marcu 1961 na ścianie tej reż. Sergiusz Sprudin z pomocą taterników zrealizował krótki film Wariant R, obrazujący wejście ową drogą Długosza i Pietscha.
Nazwa M. pochodzi od jego kształtu, podobnego do mnicha w kapturze i wiąże się z lud. podaniami o wędrującym po Tatrach » mnichu. Tę samą nazwę posiadają różne in. turnie w Tatrach, mniej znane od tej nad Morskim Okiem.
Lit. - "Góry" nr 2, 1991 (Piotr Drobot i Wojciech Wiśniewski).
