Orawski Komposesorat

Nie okreslony

Orawski Komposesorat (Oravský komposesorát, oravské hradné panstvo; Compossessorat Arva). S.Komposesoraty na dawnych Węgrzech były to większe i mniejsze posiadłości ziemskie stanowiące współwłasność kilku lub wielu osób, a zarządzane przez jednego współwłaściciela lub osobno wyznaczonego dyrektora. Na ziemiach słow. największy był Orawski Komposesorat obejmujący pierwotnie prawie całą Orawę z Tatrami Orawskimi.

O.K. powstał w 1626 jako wspólny majątek odziedziczony przez 7 córek Jerzego Thurzona, a zarządzany przez kolejnych dyrektorów. Przy zniesieniu poddaństwa chłopów na Węgrzech w 1848, O.K. został znacznie pomniejszony, ale obejmował nadal blisko 33 000 ha, w tym ponad 28 000 ha lasów, a zarząd tych dóbr mieścił się w Podzamczu Orawskim. Nadleśniczym lasów O.K. w 1864-83 był » William Rowland, a jednym z leśniczych w 1870-1910 był »Antoni Kocyan. O.K. w 1919-45 był pod zarządem państw. (wówczas państwo czechosł. nabyło ok. 50% udziałów w O.K.). W 1945 uchwalono upaństwowienie prywatnych majątków niem. i węg. na Słowacji. Cały O.K. wraz z lasami i halami w Tatrach Orawskich został przejęty przez władze państw. w 1946.

Lit. - William Rowland: Statistisch-topographische Beschreibung der Compossessorats-Herrschaft Árva. Árva-Váralja 1879.