Orenburg Józef

Nie okreslony

Orenburg Józef, od 1942 formalnie Joseph U. Orr (17 III 1903 Łódź - 8 VII 1960 Nowy Jork). Taternik i alpinista, w młodości działacz socjalist., w 1931-33 współpracownik (pseud. Nowy) socjalist. czasopisma "Płomienie", a pod koniec również czł. redakcji. W Zakopanem był bywalcem » "Gospody Włóczęgów". Z zawodu urzędnik bankowy.

Taternictwo uprawiał od 1929 (lub wcześniej) do 1939 i uczestniczył wtedy w szeregu pierwszych wejść, np. pn. ścianą Jastrzębiej Turni (w 1933 z Jerzym Pierzchałą), pn. granią Pośredniej Śnieżnej Kopy (w 1935 z Wawrzyńcem Żuławskim), zach. ścianą Kozich Czub (w 1936 ze Stanisławem Motyką). Szczególnie dobrze znał Śnieżną Dolinę (którą przeszedł kilkakrotnie) i jej otoczenie.

Pracował organizacyjnie w KWOWPTT i Kole Warsz. Klubu Wysokogórskiego aż do wybuchu wojny w 1939, po czym przedostał się przez ZSRR i Japonię do USA. Po wojnie zamieszkał w Nowym Jorku i w 1947-59 dokonał wielu wejść alpin. w górach Kanady, USA i Meksyku oraz w Alpach. W 1958 odwiedził też Tatry Polskie.

W 1933-49 ogłaszał notatki, recenzje i większe prace o tematyce tatern. i alpin. w "Taterniku" i in. czasopismach. Tatr dotyczą m.in. jego cenne Notatki topograficzno-historyczne o Dolinie Śnieżnej ("Tat." 20, 1935-36, nr 2) i wspomnieniowa Przygoda z butami (tamże nr 4). Był też autorem lub współautorem satyrycznych publikacji tatern., m.in. "Tatapiernika" (» humor i satyra).Przez rozległe studia literatury stał się on w latach 1930-tych jednym z najlepszych w Polsce znawców alpinizmu radzieckiego i himalaizmu; dużo pisał na te tematy.

Po wojnie zgromadził b. cenną bibliotekę górską (zwł. himalajską), którą po jego śmierci otrzymał Klub Wysokogórski i ulokował w warsz. Muzeum Sportu i Turystyki.

Lit. - "Tat." 39, 1963, nr 1-2 (cztery wspomnienia różnych osób).