Pieniążek Józef

Nie okreslony

Pieniążek Józef (1888 - 24 V 1953 Kraków). Malarz i grafik (krak. ASP, uczeń, potem przyjaciel Leona Wyczółkowskiego). W 1925-38 wystawiał swe prace w Warszawie, Krakowie i in. miastach.

Z inspiracji Wyczółkowskiego od 1925 P. na swych licznych obrazach utrwalał ginące już pozostałości dawnego stroju lud. i in. zabytków dawnej sztuki (kościoły, kaplice), często na tle krajobrazu.

Z jego licznych wędrówek i poszukiwań na Podkarpaciu Pol. powstał duży cykl akwarel Ziemia Podtatrzańska w obrazach, nie tylko z Podtatrza Polskiego, ale z szerszego terenu, od Żywiecczyzny po Sądecczyznę, m.in. z Podhala (Grajkowie góralscy z Witowa), Orawy i Spisza (np. z Jurgowa i z wnętrza starego kościoła w Trybszu z XVII-wieczną panoramą Tatr). Reprodukcje obrazów z tego cyklu ukazywały się od 1929 w różnych publikacjach, a następnie 40 barwnych reprodukcji na planszach w albumie P.: Podhale w obrazach (Lw. 1937), tu także z szerszego obszaru niż sugeruje tytuł.

W związku z tą swoją wielką pracą artyst. i dokumentacyjną P. ogłosił też wiele artykułów ilustrowanych obrazami, np.: Sztuka i zabytki naszej Orawy ("Ziemia" 1931, nr 8-10), Krajobraz i zabytki polskiego Spisza (tamże 1934, nr 5), O ginącym stroju ludowym i ostatnich jego wytwórcach ("Wierchy" 12, 1934).

Lit. - "Wierchy" 22, 1953, s. 317. - Leon Wyczółkowski. Listy i wspomnienia. Wr. 1960 (oprac. Maria Twarowska).