rośliny kopalne

Rośliny

Są to rośliny pochodzące z rozmaitych epok, znajdowane jako skamieniałości w różnych miejscach Tatr, w skałach osadowych. Najstarsze r.k. odkryte i zbadane przez Mariana Raciborskiego ok. 1890, to tzw. flora retycka, z okresu górnego triasu. Składa się ona ze zwęglonych ułamków liści i łodyg paproci i skrzypów (m.in. skrzyp Equisetum chałubińskii i paproć Pecopteris lobata), kawałków kory i liści drzew iglastych, np. Palissya braunii, a nawet kalamitów (rośliny starsze od skrzypów), np. Schizoneura hoerensis.

Flora ta występuje wśród warstw czarnych łupków, kwarcytów i piaskowców w Czerwonych Żlebkach w Tomanowej Dolinie. Najprawdopodobniej są to karbońskie pozostałości z łańcucha Pratatr. Warstwy wapienia graniczą tu z kwarcytem i zawierają, jak podaje Raciborski, duże ilości belemnitów i amonitów. W dolnokredowych (neokomskich) wapieniach marglistych Tatr Zach. (serii reglowej) znaleziono kawałki liści sagowców i szczątki gałązek drzew iglastych, dość kiepsko zachowane. Trzeciorzędową florę (z górnego eocenu) w okolicy Furkaski w popielatych łupkach piaszczystych odkrył również Raciborski. Była to roślinność leśno-bagienna: ułamki skrzypów (m.in. Equisetum uhligi), drzew iglastych, gatunek dębu, szczątki roślin najprawdopodobniej z rodzin Salicaceae i Myricaceae. Również górnoeoceńska flora, zapewne młodsza od poprzedniej, zachowała się w bitumiczno-piaszczystych wapieniach Hrubego Regla, przy ujściu Doliny Małej Łąki. Opisał ją Wiktor Kuźniar. Jest to flora okresu ciepłego o charakterze podzwrotnikowym, b. urozmaicona: laury, migdały, eukaliptus, mirty, z drzew iglastych Podocarpus, owoce palmy Nipadites (być może przyniesione skądinąd przez fale morskie), orzechy kokosowe.

Poza samymi Tatrami są bogate flory kopalne w Nowotarskiej Kotlinie: flora mioceńska w okolicy Domańskiego Wierchu, plioceńska w Mizernej, wreszcie flory torfowisk wysokich Podtatrza.Od pd. w samych Tatrach nie ma flor kopalnych (granit), natomiast w Ganowcach k. miasta Poprad jest niezwykle bogata flora trawertynowa, zawierająca "odlewy" owoców i całych roślin, nasycone węglanem wapnia.

Położenie

Widok

Literatura

Lit. - Marian Raciborski: Flora retycka w Tatrach. Kr. 1890.