skalenie

Nie okreslony

skalenie, dawniej nazywane szpatami polnymi, minerały będące glinokrzemianami sodu, potasu lub wapnia, a niekiedy ich mieszaniną. S. są b. ważnymi minerałami skałotwórczymi, wchodzą w skład granitu tatrz. (a także wielu skał metamorficznych) bądź to jako ortoklaz (glinokrzemian potasu), bądź zwł. jako plagioklaz (glinokrzemian sodowo-wapniowy), różniące się nadto między sobą układem krystalograficznym i płaszczyznami łupliwości.Plagioklaz jako oligoklaz występuje w granicie, np. w okolicy Morskiego Oka i Czarnego Stawu pod Rysami; jest gł. składnikiem granitu Tatr Wysokich. Ortoklaz, skaleń potasowy występuje np. w granitach Łomnicy, Gierlachu, Zawratu, a jako minerał o identycznym składzie chem., tzw. mikroklin w granitach Żółtej Turni, Granatów, Krzyżnego itd. S. są minerałami o dużej twardości.