Sunderland Jan

Nie okreslony

Sunderland Jan (7 II 1891 Warszawa - 3 IX 1979 tamże). Fotografik, współzałożyciel i czł. hon. Związku Polskich Artystów Fotografików, prawnik (uniw. w Moskwie 1909-13 i w Paryżu 1913-14).Był wielkim miłośnikiem i częstym bywalcem Podhala i Tatr. Tematyka tatrz. i podh. zajmuje ważne miejsce w jego twórczości fot., np. fotogramy: Bastiony tatrzańskie, Buczynowa Dolina, Lodowy i Jaworowe Turnie, Atak chmur na Młynarza, Tatry z Bukowiny, Kiezmarski Szczyt .

Wystawiał swoje prace od 1929 w kraju i za granicą, od 1931 także na wystawach indywidualnych. Na takiej wystawie w Zakopanem w 1978 obok tatrz. fotogramów pokazał swe pastele tatrz., m.in. Kozia Przełęcz Wyżnia (fotogram o takim samym tytule wystawiał w 1929).

Był autorem paru książek z dziedziny fotografii, np. Estetyka fotografii krajobrazu (Wa. 1963) i licznych artykułów, np. Świątki bukowińskie ("Arkady" 3, 1937, nr 5). Pisał też o poszczególnych fotografach tatrz.: J. Oppenheim jako fotograf ("Wierchy" 19, 1949), Mieczysław Karłowicz ("Fotografia" 1954, nr 3), Jerzy Lande ("Tat." 32, 1956, nr 1-2), Fotografika przyrodnicza Zofii Zwolińskiej ("Fotografia" 6, 1958, nr 10).B. cenna jest jego pionierska praca hist. Początki polskiej fotografii tatrzańskiej (tamże 7, 1959, nry 2-6). W maszynopisie pozostała jego obszerna monografia Z dziejów fotografii tatrzańskiej (w Muzeum Tatrz.) i jego wspomnienia (w Bibliotece Nar.).

Lit. - Wacław Żdżarski: Historia fotografii warszawskiej. Wa. 1974. - "Słowo Powsz." 1985, nr 3-5 (Jan Mierzanowski).