Szczuka Mieczysław

Nie okreslony

Szczuka Mieczysław (19 X 1898 Warszawa - 13 VIII 1927 w Tatrach, poch. na nowym cment. w Zakopanem). Artysta plastyk (malarz, grafik, rzeźbiarz), pionier fotomontażu w Polsce, wybitny taternik. Studiował w warsz. Szkole Sztuk Pięknych (od 1915). W 1919 zachorował na gruźlicę i w celu leczenia się pojechał w 1923 po raz pierwszy do Zakopanego.

W 1924 był współzałożycielem grupy awangardy artystycznej "Blok", w 1924-26 współredaktorem czasopisma o tej samej nazwie, w 1927 założycielem i redaktorem czasopisma "Dźwignia", grupującego polską lewicę kulturalną. Był komunistą. W 1925 próbował zorganizować Tow. Kultury Robotniczej.

Taternictwo uprawiał zaledwie kilka lat (1923-27), szybko jednak stał się jednym z najlepszych taterników owego okresu. Chodził po Tatrach dużo z przygodnymi towarzyszami (np. z Władysławem Broniewskim), a poza tym ze znanymi taternikami, m.in. z Janem K. Dorawskim, Konstantym Narkiewiczem-Jodką, Mieczysławem Świerzem, Marianem Sokołowskim, w ostatnich dwóch latach głównie z Alfredem i Janem A. Szczepańskimi.

Przeszedł wiele dróg tatern. uchodzących wówczas za najtrudniejsze oraz dokonał szeregu pierwszych przejść, np. Grani Wideł w kierunku od Kiezmarskiego Szczytu ku Łomnicy. Dokonał też kilku pierwszych wejść zim., m.in. wsch. granią Niebieskiej Turni.

Propagował taternictwo na terenie Warszawy i od końca 1925 wraz z in. taternikami próbował tam stworzyć organizację tatern., co zrealizowano dopiero w 1927 (już po śmierci S.) jako » Sekcję Taternicką AZS. Zginął w wypadku tatern. na pd. ścianie Zamarłej Turni.

S. za życia opublikował na tematy tatern. jedynie notatkę Na marginesie sportowym ("Dźwignia" 1927, nr 1), natomiast pośmiertnie wydano fragmenty jego wspomnień z wycieczek tatrz., które wpisał do księgi pamiątkowej w "Gospodzie Włóczęgów" w Zakopanem; są to: Z zapisek taternickich ("Dźwignia" 1927, nr 5), Z teki pośmiertnej Mieczysława Szczuki (tamże 1928, nr 8), Kozi Wierch ("Krzesanica" 1933, nr 2).Część tych opisów przedrukowano w monografii Mieczysław Szczuka (Wa.1965, oprac. Anatol Stern i Mieczysław Berman), gdzie też opublikowano jego listy o treści tatern. i reprodukcję jego rysunku ze szkicem Zamarłej Turni oraz wspomnienia tatrz. o nim różnych osób.

Lit. - "Tat." 1928, nr 2 Marian Sokołowski .