Buchholtz Jakob
Ludzie
Buchholtz Jakob (29 XII 1696 Kiezmark - 14 V 1758 tamże).
Z zawodu iglarz w Kiezmarku , z zamiłowań badacz przyrody Tatr i ich okolicy. Nabyte dzięki samouctwu wiadomości mieszały się u niego z naiwną wiarą w skarby i różne cuda.
W 1746 przesłał do Wiednia wielki zbiór skał tatrz ., który tak zainteresował ces. Franciszka (męża cesarzowej Marii Teresy), że w 1751 wysłał pierwszą komisję nauk. na zbadanie Tatr i ich otoczenia, gł. pod względem występowania cennych minerałów. W skład tej cesarskiej komisji weszli matematycy dworscy Joseph A. Nagel, Johann Ludwig de Baillon i Joseph Liesganig oraz in. fachowcy. Członków komisji wodził po Tatrach i okolicy B., który ponadto sam, bez tej komisji, badał wtedy Niżni Ciemnosmreczyński Staw .
Opisał Tatry przede wszystkim w pracy pochodzącej z 1752 ale ogłoszonej dopiero po śmierci autora pt. Beschreibung des wundervollen Karpatischen Schnee-Gebirges ("Ungr. Mag ." 1783, przedruk w "Karp. Post " 1903, odb. w 1904). Inną jego ważną i też dopiero pośmiertnie wydaną pracą jest Reise auf die Karpatischen Gebirge, und in die angränzenden Gespanschaften ("Ungr. Mag." 1787, przedruk w 1905); jest to opis podróży wspomnianej komisji w 1751. Natomiast swoje wędrówki w 1752, m.in. w Tatry i po Podtatrzu , opisał B. w pracy Abermalige Reise in die Karpatischen Gebirge, und die angränzenden Gespanschaften ("Ungr. Mag." 1787).
B. jest też autorem dalszego ciągu kroniki rodzinnej, rozpoczętej przez swego ojca (»Buchholtz Georg sen .) pt. Historischer Geschlechts-Bericht, a doprowadzonej do 1710. Ten ciąg dalszy obejmuje lata 1710-53, dotyczy też spraw tatrz. (np. relacja o komisji cesarskiej, badającej Tatry w 1751). Został wydany drukiem (tylko w obszernych wyjątkach) dopiero w 1904, jako dod. do kroniki ojca, pt. Auszug aus dem Tagebuch des Jacob Buchholtz, Sohn des Georg Buchholtz, des Aelteren. Jakub B. opisał tam również dzieje rodziny Augustini ab Hortis , spowinowaconej z Buchholtzami i zasłużonej w historii poznawania Tatr.
Syn Jakuba B., Johann Georg B . (ur. 10 V 1724 w Kiezmarku) uczestniczył w niektórych wyprawach badawczych swego ojca, a także w podróży do Wiednia w 1752, gdy ojciec znowu zawiózł cesarzowi duży zbiór różnych skał i minerałów. W grudniu 1753 ów syn doręczył cesarzowi z polecenia ojca dziennik jego prac poszukiwawczych pt. Theatrum Naturae curiosorum regni Hungariae. Rękopis ten, zawierający niewątpliwie opis również i tatrz. poszukiwań Jakuba B., nie został dotąd odnaleziony.