świstak

Zwierzęta

Nazwa słowacka: Marmota marmota

świstak (Marmota marmota), z rzędu gryzoni (Rodentia ), z rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Zwierzę ssące, roślinożerne, wielkości dużego kota, ale o bardziej krępej budowie. Futerko ma gęste, włos szorstki, gruby, barwy szarobrunatnej, ogon niezbyt długi, wałkowaty, owłosiony.

Ś. żyje w Polsce i w Słowacji tylko w Tatrach, w piętrze hal i częściowo turni. Zimę od października do kwietnia przesypia w głębokich i długich do kilkudziesięciu m norach, wysłanych sianem, zbieranym i ściąganym do nor w jesieni. Młode rodzą się zwykle w pocz. czerwca.

Nazwa ś. pochodzi od ostrego gwizdu (świstu), jaki zwierzę wydaje, gdy jest czymś zaskoczone lub zaniepokojone. Według niektórych zoologów ś. tatrz. stanowi osobny podgatunek Marmota marmota latirostris, różniący się pewnymi zewnętrznymi cechami od ś. alpejskiego. Już od 1868 ś. w Tatrach Pol. podlegał ustawowej ochronie, gdyż zwierzę to było b. tępione przez górali, wśród których panował, i niestety jeszcze nadal panuje, przesąd, jakoby sadło świstacze miało pomagać na różne choroby, co oczywiście jest nonsensem. Następnie stan liczebny ś. poprawił się nieco, gł. od czasu utworzenia Tatrz. Parku Narodowego, i wynosił w 1960 w Tatrach Pol. ok. 300 sztuk, a w Tatrach Słow. ok. 600 sztuk. Ale kłusownictwo na ś. ciągle się utrzymuje i w 1993 w Tatrach Pol. doliczono się tylko 120-130 sztuk, a w Tatrach Słow. w 1990 - 156 sztuk. Od świstaka pochodzą liczne nazwy w Tatrach, jak Świstówka, Świstowa Dolina itp.

Położenie

Widok

Literatura

Lit. - Maksymilian Nowicki: O świstaku. "Rocz. Tow. Nauk. Krak." 1866. - Mira Wiśniewska (-Jaworczakowa): Marmotek z gór. Kr. 1946. To samo po słow.: Hvizdáčik. Trnava 1947.