Štúr Dionýz

Nie okreslony

Štúr Dionýz lub Dieneš, w niem. literaturze Dionys Stur (2 IV 1827 Beckov nad Wagiem - 9 X 1893 Wiedeń), brat » Ludovíta Štúra. Słow. geolog i paleontolog (politechn. w Wiedniu 1844-46 i Akad. Górn.-Leśn. w Bańskiej Szczawnicy 1847-50), od 1850 pracownik i w 1885-92 dyr. Geologische Reichsanstalt w Wiedniu. Był jednym z najwybitniejszych geologów swoich czasów. Badania prowadził na całym obszarze ówczesnej Austrii i Węgier, m.in. w Karpatach, np. w 1858 w Tatrach.

Tatr i Podtatrza dotyczy m.in. jego praca Bericht über die geologische Übersichts-Aufnahme des Wassergebietes der Waag und Neutra ("Jahrb. Geol. Reichsanst." 9, 1860, nr 1). Swoje nauk. prace geol. i paleont. ogłaszał przeważnie po niem., natomiast po słow. wydawał prace pop.-nauk., jak np. obszerny szkic, w którym omawia też Tatry: Geologicko-geografická osnova polohopisu Slovenska ("Sokol" 1, 1862, nry 3-5 i przedruki).

Równocześnie zajmował się botaniką i ogłosił z tej dziedziny szereg prac nauk.; również i Tatr dotyczy jego praca Beiträge zur Monographie des Genus Drab<P9.5a in den Karpaten: Ungarns, Galiziens, Siebenbürgens und des Banates nördlich der Donau ("Oester. Bot. Zs." 11, 1861, nry 5-7).Wybór ważniejszych jego prac geol. i bot. (m.in. wymienione wyżej) przedrukowano po słow. w książce Práce Dionýza Štúra, vybrané state (Br. 1960).S. był też jednym z pierwszych słow. alpinistów, jak świadczy o tym jego opis Der Gross-Glockner und die Besteigung desselben ("Jahrb. Geol. Reichsanst." 4, 1855).

Lit. - M. Vacek: Zur Erinnerung an Dionys Stur. "Jahrb. Geol. Reichsanst." 44, 1894. - Pavol Florek: Dionýz Štúr. "Sbor. Muz. Slov. Spol." 21, 1927. - Ludovít Ivan i J.M. Nový: Dionýz Štúr. život a dielo. Ma. 1954.