Ważeckie Schronisko

Nie okreslony

Ważeckie Schronisko (ok. 1180 m); Važecká chata, potocznie Kertészova chata lub Kertészova Važecká chata; Važecer Hütte, Važecer Schutzhaus; Vágfalvi menedékház, Vázseci menedékház. S. Prywatne drewniane schronisko tur. stojące dawniej nieco na pd.-wsch. od starej leśniczówki przy Trzech Źródłach, w odległości kilku minut drogi od niej i po przeciwnej stronie Bielańskiej Wody, trochę powyżej zbudowanej po wojnie szosy (Tatrz. Droga Młodzieży). Wybudował to schronisko Jozef Kertész w 1933 i następnie prowadził do 1944.

W czasie II wojny światowej W.S. stało się punktem oparcia dla ludzi udających się nielegalnie z okupowanej przez Niemców Polski na Węgry i także dla kurierów pol. na trasie z Zakopanego do Budapesztu; wszystkim im Kertész udzielał schronienia i różnej pomocy. W czasie Powstania Słow. przebywał tu nieraz słow. oddział partyzancki "Vysoké Tatry". Dnia 26 IX 1944 partyzanci słow. i radz. walczyli przy W.S. z niem. oddziałem wojsk.; zginęli tu wtedy: partyzant słow. Ján Raso i partyzant radz. Wasyl Szyroczenko (Vasil Širočenko). Następnego dnia, 27 IX 1944, po wycofaniu się partyzantów, Niemcy spalili schronisko.

Po wojnie, w 1961, na miejscu W.S. postawiono nowe schronisko tur., nazwane po słow. Chata kpt. Rášu (nazwa przeniesiona z Furkotnego Schroniska, spalonego w 1956). W 1970 zamieniono to schronisko na zamknięty dla turystów dom wycieczkowy pracowników domów towarowych z Koszyc. Przy tym domu stoi pomnik (symboliczny grobowiec) partyzantów, którzy tu zginęli w 1944. Inny pomnik stoi niedaleko stąd przy szosie ku czci 7 partyzantów, którzy w 1945 zginęli na Groniku u stóp Krywania.