Żeleński Władysław

Ludzie

Żeleński Władysław (6 VII 1837 Grodkowice k. Krakowa - 23 I 1921 Kraków). Kompozytor, pianista, pedagog, prof. Inst. Muzycz. w Warszawie (1872-78), potem prof. i dyr. Konserwatorium Tow. Muzycz. w Krakowie.

W 1860 podczas wycieczki w Tatry zetknął się po raz pierwszy w Zakopanem z muzyka podh., która odezwała się w jego późniejszej twórczości. W 1868-70 skomponował uwerturę charakterystyczną na wielką ork. W Tatrach, która do dziś jest często grywana. W 1891-1900 stworzył operę Janek (prapremiera we Lwowie w 1900), opartą na fabularnej i muzycznej tematyce podh. i tatrz. Po 1891 skomponował kilka pieśni do słów Kazimierza Tetmajera (Na Anioł Pański, Zawód ).

Żeleńskiego uwertura W Tatrach została opracowana przez Czesława Grudzińskiego na fort. na 4 ręce pt. Tatry (1953).

Lit. - Zdzisław Jachimecki: Władysław Żeleński. Kr. 1959. - "SMP" 2, 1967 (Katarzyna Swaryczewska).