cis

Nie okreslony

cis (Taxus baccata ), z rodziny Cisowatych (Taxaceae). Drzewo dorastające do 15 m, igły ma szerokie, płaskie jak u jodły, ale bez białych pasków pod spodem i ciemniej zielone z wierzchu; są trujące. C. nie wydaje szyszek, tylko czerwoną, kubeczkowatą osnówkę, podobną do jagody, wewnątrz której tkwi czarne nasienie. Osnówkę tę chętnie zjadają ptaki - nie jest trująca. C. jest rośliną rozdzielnopłciową i dwupienną: żeńskie kwiaty występują na jednych okazach, a męskie na innych.

Jest to drzewo długowieczne, osiąga wiek do 1000 lat, a wg niektórych autorów nawet więcej, choć często się przesadza w podawaniu wieku cisów. Rośnie b. wolno i zasiany rzadko dochodzi do metra w ciągu 20-25 lat.

W Tatrach c. był niegdyś dosyć obfitą przymieszką w lasach dolnego regla, ale ze względu na cenne, czerwonawe, b. trwałe drewno wycięto go i wyniszczono prawie zupełnie, toteż dziś w Tatrach Pol. jest tylko kilkadziesiąt niewielkich egzemplarzy, częściowo odroślowych, zaś na obszarze całych Tatr - sto kilkadziesiąt okazów, także niezbyt wielkich. Najwyższy pienny okaz cisa w Tatrach Pol. mierzy 4,15 m. Najwyżej podchodzi c. do 1380 m na stokach Wołoszyna. Po słow. stronie Tatr c. nie przekracza granicy 950 m,wg opinii tamtejszych leśników.

Cis jest rośliną chronioną ustawowo w całej Polsce. W Tatrach zagraża mu poważnie całkowite wyginięcie.