Zakopane — portal z-ne.pl

Czapiński Kazimierz

Ludzie

Czapiński Kazimierz (18 XI 1882 Mińsk - 1941 Oświęcim). Prawicowy działacz socjalist. (1920-39 we władzach nacz. PPS), publicysta ("Naprzód", "Robotnik"), w 1919-35 poseł na sejm. Z zamiłowań turysta i taternik, często bywał w Zakopanem  i dużo chodził po Tatrach .

Od 1907 mieszkał w Krakowie i był czł. zarządu gł. Uniw. Lud. im. Adama Mickiewicza, w którego krak. sali zorganizował Leninowi jego pierwszy odczyt na ziemiach pol. (IV 1913). Pierwszy też w prasie pol. pisał Cz. o Leninie (anonimowo w "Naprzodzie" 14 i 22 IV 1913). W 1912-13 często spotykał się w Krakowie z Leninem i niewątpliwie wpłynął na jego przyjazd na Podhale.

Cz. od 1912 był jednym z gł. inspiratorów, propagatorów i organizatorów turystyki dla robotników, najpierw w ramach krak. Robotniczego Kółka Turystycznego (1912-13) i » Robotniczego Klubu Turystycznego (1913-14 jako prezes), a w latach międzywoj. w » Towarzystwie Uniwersytetu Robotniczego (w 1924-39 jako wiceprezes i prezes). Wiele wycieczek robotników w Tatry i na Podtatrze słow. prowadził Cz. osobiście, przed I wojną świat. i po niej. W 1913 prowadził z Morskiego Oka na Rysy wycieczkę robotników, w której uczestniczył Lenin.Cz. był gorącym zwolennikiem ochrony przyrody, zwł. Tatr, głosząc potrzebę takiej ochrony od 1912 słowem i piórem, zapewne także w swoich częstych rozmowach z Leninem.

Oprócz licznych artykułów i broszur o treści polit. i społ., Cz. ogłosił w 1912-38 wiele artykułów na różne tematy związane z Tatrami, nieraz anonimowo, czasem pod kryptonimem K.Cz. lub K.C. Pisał często o turystyce robotn., np. Robotnicy w Tatrach ("Naprzód" 1912, nr 200 i 201), Robotniczy Klub Turystyczny ("Prz. Zdrojowo-Kąpielowy" 1913, nr 2), Wycieczka TUR w Tatry ("Naprzód" 1925, nr 189-190), Na Słowaczyźnie ("Robotnik" 1930, nr 259).

Ogłaszał też opisy własnych wycieczek, np. Z włóczęg tatrzańskich: Na Baranich Rogach ("Naprzód" 1918). Pisał o niebezpieczeństwach Tatr, ogłaszał wskazówki do właściwego uprawiania turystyki, donosił o działalności TT, wypowiadał się przeciw budowie kolei na Świnicę (w 1913) i Kasprowy Wierch (w 1934 i później), pisał o śmierci Mieczysława Świerza (1929) i o utworzeniu Pienińskiego Parku Nar. (1930) itd. Ostatni jego artykuł tatrz. (1938) dotyczył ochrony Tatr.

W 1940 został aresztowany przez okupanta niem. i osadzony w obozie koncentr. w Oświęcimiu, gdzie zginął w 1941.

Położenie

Widok

Literatura

Straty kultury polskiej 1939-1944. Glasgow 1945 (w t. 1: Adam Ciołkosz). - "SBDR" 1, 1986 (Alicja Pacholczykowa).