Dłuski Kazimierz
Ludzie
Dłuski Kazimierz (1 XI 1855 Sosnówka k. Mohylowa na Podolu - 6 IX 1930 Otwock, poch. na starym cment. w Zakopanem). Działacz socjalist. i społ., lekarz.
Jako student uniw. w Warszawie wraz z Ludwikiem Waryńskim należał do pionierów ruchu socjalist. w Polsce. Potem w Genewie wsp. z Waryńskim i in. utworzył redakcję pierwszego pol. pisma socjalist. "Równość" (1879). Od 1881 mieszkał w Paryżu, dalej działał w ruchu socjalist. i w zagr. pol. prasie socjalist. ogłaszał artykuły, ponadto broszury i zbiór swych artykułów pt. Szkice historyczno-społeczne (Zurych 1898).
W Paryżu ukończył École des Sciences Politiques (1884) i następnie studia lek., uzyskując doktorat w 1891, po czym prowadził tamże praktykę lek. Po 1898 - w związku z osiedleniem się w Galicji i swoją pracą zawodową - zaniechał czynnego udziału w ruchu socjalist., ale utrzymywał kontakty z socjalistami i często im pomagał, m.in. w Zakopanem.
W 1897 odwiedził Zakopane, powziął myśl założenia tam wielkiego, nowoczesnego sanatorium przeciwgruźliczego i zjednał udziałowców do towarzystwa jego budowy, m.in. Henryka Sienkiewicza, Ignacego Paderewskiego i swoją szwagierkę Marię Skłodowską-Curie. W 1900 z żoną Bronisławą , również lekarką, zamieszkał w Zakopanem na stałe. Sanatorium (później nazwane Sanatorium im. Bronisławy i Kazimierza Dłuskich, od 1927 Wojskowy Dom Wypoczynkowy w Kościelisku) otwarto w 1902 i D. kierował nim przez lat 16. Z sanatorium tego stworzył znakomity zakład leczniczy i poważną placówkę naukową. Ogłosił szereg prac nauk. z dziedziny gruźlicy.
W czasie pobytu w Zakopanem dużo czasu poświęcał pracy społecznej. W 1912-20 był prezesem Tow. Muzeum Tatrzańskiego, położył wielkie zasługi w rozwoju muzeum i w budowie jego murowanego gmachu. Był również jednym z założycieli i pierwszym prezesem TOPR (1910-19). Od chwili założenia Sekcji Przyr. TT w 1910 był jej przewodniczącym do 1916 i wspierał jej działalność finansowo. Był też czł. Sekcji Ludoznawczej (od 1911) i Sekcji Ochrony Tatr (od 1912) od początku ich istnienia. W Zakopanem przyjaźnił się m.in. z Borysem Wigilewem , a gdy w sierpniu 1914 Lenin został uwięziony w Nowym Targu przez władze austr., D. zabiegał o uwolnienie Lenina i wraz z Władysławem Orkanem poręczył wobec władz austr. za Lenina.
W 1919 D. był członkiem delegacji pol. na konferencję pokojową w Paryżu, po czym w tymże roku przeniósł się do Warszawy, gdzie oprócz zawodowej i nauk. pracy lek. rozwinął również żywą działalność społeczną.