Marnowanie pieniędzy w ZUS to problem większy niż korupcja

Sześć zarzutów korupcyjnych dla Sylwestra R., odwołanego prezesa ZUS, i zarzuty dla trzech jego podwładnych to nie pierwszy skandal w ZUS. Znacznie poważniejszym problemem jest marnowanie pieniędzy przez ZUS i niegospodarność. W maju tego roku ZUS rozpoczął remont kolejnego ośrodka szkoleniowo-wypoczynkowego. Będzie się on mieścił przy ulicy Gimnazjalnej w Zakopanem, w budynku, który w 2005 roku po wielomiesięcznym procesie sądowym ZUS przejął, wykorzystując kruczek prawny.

ZUS rozpoczął remont obiektu. Zaprotestowali przeciwko temu mieszkańcy Zakopanego. Według nich obiekt powstał przed wojną ze składek Polaków i miał być przeznaczony na aptekę i ubezpieczalnię. Część mieszkańców za darmo wykonywała prace budowlane.

Mieszkańcy Zakopanego, którzy powołali specjalny komitet protestacyjny, nie chcą zgodzić się na to, by w przedwojennym budynku mieścił się ośrodek zapewniający luksusy dyrektorom ZUS. – Planujemy w tym miejscu ośrodek szkoleniowy – mówi Przemysław Przybylski, rzecznik ZUS. – Pokoje będą przeznaczone nie dla tych, którzy przyjadą na wypoczynek, lecz dla tych, którzy będą uczestniczyć w szkoleniach, aby poprawić poziom usług Zakładu.

Koszty remontu i urządzenia budynku przekroczą 10 mln zł.

ZUS dysponuje dziś w całej Polsce ośmioma ośrodkami szkoleniowo-wypoczynkowymi. W marcu 2008 r. ich funkcjonowanie wzięła pod lupę Najwyższa Izba Kontroli. Z danych zawartych w jej raporcie wynika, że liczba miejsc noclegowych w tych obiektach spada z roku na rok. W 2004 r. wynosiła 914 miejsc, w 2005 r. – 896, a w połowie 2006 r. – 855. Kontrolerzy NIK odkryli, że w ciągu 2,5 roku ośrodki te kosztowały 1,4 mln zł, a przyniosły niewiele ponad 600 tys. zł zysku.

Kontrolerzy NIK zarzucili również ZUS, że nie stara się poprawić rentowności ośrodków. „Średni roczny wskaźnik wykorzystania miejsc noclegowych w okresie zimowym wynosił 17,5 proc., a w okresie letnim 11,6 proc.” – napisano w raporcie. NIK zwróciła również uwagę, że ZUS nie robi niczego, aby przyciągnąć dodatkowych klientów.

– Świadczy to o tym, jakie reguły ekonomiczne obowiązywały w ZUS – mówi Jeremi Mordasewicz, przedsiębiorca z Konfederacji Pracodawców Prywatnych „Lewiatan”, były członek rady nadzorczej Zakładu.

ZUS jednak wytrwale odpierał zarzuty. – Kontrolerzy wzięli zapewne pod uwagę wykorzystanie miejsc przez turystów – czytamy w specjalnym komunikacie ZUS odnoszącym się do raportu NIK.

To nie jedyny obiekt ZUS kosztujący wiele milionów. W ostatnich latach oddano do użytku nowe siedziby w wielu polskich miastach. We Wrocławiu i Rzeszowie okazałe budynki ZUS kosztowały po 20 mln zł, w Białymstoku 17 mln zł, w Nowym Sączu 16 mln zł, w Koszalinie 15 mln zł.

W samym 2008 roku na remonty i urządzenia siedzib ZUS wydano ok. 240 mln zł, a dodatkowe 84 mln zł na ich wyposażenie. Kupowano m.in. klimatyzację, nowoczesne meble, serwisy do kawy i herbaty. Łącznie w Polsce istnieją 42 oddziały ZUS nadzorujące pracę 221 inspektoratów i 63 biur terenowych.

Wewnątrz ZUS wielokrotnie dochodziło do nieprawidłowości. W 2007 r. dyrektor łódzkiego ZUS za 20 mln zł kupił dla zakładu od znajomego przedsiębiorcy budynek wart ok. 0,5 mln zł. Gdy sprawą zajęła się prokuratura, żona przedsiębiorcy zatrudniła w swojej firmie męża sędziny łódzkiego sądu. Później w sądzie sprawa przeciągała się w nieskończoność.

Dotarliśmy również do informacji z kontroli, którą w czerwcu 2009 r. w lubelskim oddziale ZUS zakończyli agenci Centralnego Biura Antykorupcyjnego. – W efekcie tej kontroli funkcjonariusze zawiadomili prokuraturę o przekroczeniu uprawnień przez kierownictwo lubelskiego ZUS – mówi Temistokles Brodowski, rzecznik CBA.

Z dokumentów CBA wynika, że dyrektorzy ZUS według własnego uznania rozkładali spółkom na raty składki lub umarzali je. W ten sposób narazili Skarb Państwa na straty około 400 tys. zł. Podobnych nieprawidłowości w całej Polsce jest wiele.

Leszek Szymowski

Źródło: Gazeta Krakowska - www.gk.pl - 2009/09/10