Wieczornica Grunwaldzka

Pomnik Grunwaldzki (nazywany też pomnikiem króla Władysława Jagiełły) powstał z okazji 500-lecia bitwy pod Grunwaldem z inicjatywy prezesa Związku Górali Franciszka Pawlicy. Został odsłonięty 20 sierpnia 1911 r. na Zakopiańskim Rynku (dziś Plac Niepodległości). Projekt wykonał bezinteresownie Wojciecha Brzega, materiał na pomnik darował Władysław hrabia Zamoyski, koszty pokryła Gmina, Związek Górali i poszczególni obywatele, roboty kamieniarskie wykonali Jan Stopka Czajka z synem Józefem, figury z brązu odlała krakowska firma Franciszka Kopaczyńskiego. W 1925 r. u podstawy pomnika umieszczono (z anonimowego daru) tablicę, upamiętniającą Nieznanego Żołnierza. Odbywały się tutaj w okresie międzywojennym liczne uroczystości patriotyczne. W czasie II wojny światowej pomnik został z nakazu hitlerowców rozebrany. Grupa zakopiańczyków przechowała dokumenty fundacyjne i elementy pomnika przez całą okupację. Pomnik został ponownie ustawiony 29 czerwca 1948 r. w Parku Miejskim, ponieważ na dawnym rynku po wojnie został postawiony pomnik żołnierzy radzieckich, tzw. Pomnik Wdzięczności (będący jednocześnie grobem żołnierzy radzieckich poległych na Podhalu w 1945 r.). W listopadzie 1990 r. dokonano ekshumacji szczątków z Placu Niepodległości, zlikwidowano pomnik Wdzięczności,  a mogiłę żołnierzy radzieckich umieszczono przy pomniku ofiar II wojny światowej na Nowym Cmentarzu.

Wg „Zakopane od A do Z” Macieja Pinkwarta i Lidii Długołęckiej-Pinkwart

Źródło: Urząd Miasta Zakopane - www.zakopane.eu