Tatry - krótka charakterystyka

Najwyższe pasmo górskie Polski i Słowacji, najwyższa część Karpat, najwyższe góry między Alpami a Kaukazem.

Najwyższy szczyt Tatr — Gierlach ma 2654 m n.p.m. i leży po stronie słowackiej. Najwyższy szczyt w granicach Polski — Rysy ma 2499 m, ale zajmuje dopiero dziesiąte miejsce wśród olbrzymów tatrzańskich. 60 szczytów wznosi się powyżej 2400 metrów. Najwyższym szczytem położonym w całości w granicach Polski jest Kozi Wierch (2291 m). Powierzchnia całych Tatr — 785 km² — jest mniejsza od powierzchni niejednej doliny alpejskiej. Polskie Tatry zajmujące 175 km² są trzykrotnie mniejsze od Jeziora Genewskiego w Alpach.

Długość łańcucha tatrzańskiego w linii prostej wynosi ok. 56,5 km, zaś długość mierzona wzdłuż grzbietu głównego — ok. 80 km. Największa szerokość pasma — 18,5 km, średnia — 15 km. Z Tatrami sąsiadują cztery kotliny: Podhale (od północy), Spisz (od północnego wschodu, wschodu i częściowo południa), Liptów (od południa i od południowego zachodu), Orawa (od zachodu i północnego zachodu). Tatry dzielą się pod względem geograficznym i geologicznym na trzy części: Tatry Zachodnie, Tatry Wysokie, Tatry Bielskie (położone w całości na terenie Słowacji). Mówi się nieraz o Tatrach Spiskich — sąsiadujących ze Spiszem, Tatrach Liptowskich — graniczących z Liptowem, Tatrach Orawskich — na Orawie. Niekiedy używa się też pojęcia Tatry Zakopiańskie na oznaczenie części pasma, leżącej w granicach administracyjnych Zakopanego.

W Tatrach Polskich znajduje się kilkadziesiąt szlaków turystycznych o łącznej długości około 250 km. Około 160 km tras i szlaków udostępnionych jest dla narciarzy. Na tym terenie funkcjonuje 8 schronisk turystycznych, kolej linowa kabinowa (na Kasprowy Wierch), 4 koleje linowo-krzesełkowe (Nosal, Krokiew, Gąsienicowa, Goryczkowa) oraz wyciągi orczykowe (Kalatówki, Suchy Żleb, Polana Chochołowska).

Nazwa pasma wywodzi się prawdopodobnie od słowa tatry, oznaczającego w Karpatach w ogóle góry, skały, nieużytki, czy zgoła niepotrzebne rupiecie (!). Nazwę tę przeniesiono nawet w pasma od Tatr właściwych odległe: poza powszechnie znanymi Tatrami Niżnimi na Słowacji, jak podają encyklopedyści tatrzańscy Zofia i Witold Paryscy, są także Tour Tatra w Alpach Francuskich, Tatra Peak (4560 m) w Ruwenzori (Afryka), Cerro Tatra (5200 m) w Andach Argentyńskich, Pik Tatry (6142 m) w Pamirze Wschodnim.

Źródło: Archiwum Muzeum Tatrzańskiego