Dom Jana Kasprowicza

    Piętrowa willa, w której Jan Kasprowicz spędził ostatnie lata swego życia, została wybudowana w 1920 r. przez harendziańskiego górala Jana Klusia-Fudalę, z przeznaczeniem na pensjonat dla przyjezdnych gości. Wkrótce willę kupiła osiadła w Zakopanem angielska malarka, Winnifred Cooper, od której w 1923 r. odkupił "Harendę" Kasprowicz. Ponieważ kupno domu umożliwiła mu wysoka zaliczka na tłumaczenia literatury angielskiej, Kasprowicz zwykł mawiać, że dom w Zakopanem zafundował mu "pewien Anglik, niejaki Szekspir". Jan Kasprowicz był z Podhalem związany przez lat kilkadziesiąt, bowiem już w 1891 r. odwiedził po raz pierwszy Zakopane, a potem systematycznie przyjeżdżał do Poronina, gdzie zatrzymywał się w domu Mardułów-Gałów. Na Harendzie mieszkał niespełna trzy lata, ale mimo postępującej choroby uważał ten czas za bardzo szczęśliwy. Tutaj też powstały jego wiersze z cyklu "Mój świat".

Mauzoleum i dom Jana Kasprowicza, lata 30-te XX w. (fot. arch. Muzeum Tatrzańskiego)

Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie (fot. Andrzej Samardak)

    W tylnej części domu, dokąd przejść można przez drzwi w sieni, znajduje się letnia galeria dzieł malarskich Władysława Jareckiego. Muzeum Jana Kasprowicza istnieje formalnie od 1950 r. Ale jeszcze w latach międzywojennych, za sprawą Marii Kasprowiczowej, "Harenda" stała się ważnym ośrodkiem, skupiającym twórców z różnych dziedzin sztuki, a także miłośników twórczości Kasprowicza - wszystkich serdecznie i gościnnie podejmowanych przez panią Marusię. Z jej inicjatywy Jan Kasprowicz pochowany został w specjalnie wybudowanym mauzoleum, koło swego ukochanego domu. Początkowo spoczął on na Starym Cmentarzu, w grobowcu rodziny Dłuskich, a gdy według projektu Karola Stryjeńskiego powstało Mauzoleum - w 1933 r. przeniesiono prochy poety na Harendę. W górnej części krypty pochowana jest Maria Kasprowiczowa.

Mauzoleum Jana Kasprowicza (fot. Andrzej Samardak)

Sarkofag Jana Kasprowicza (fot. Andrzej Samardak)

Muzeum Jana Kasprowicza, widok od strony północnej (fot. Andrzej Samardak)

Muzeum Jana Kasprowicza, widok od strony zachodniej (fot. Andrzej Samardak)