Galeria Antoniego Rząsy

14 grudnia 2005

Galeria Rząsy

Galeria Antoniego Rząsy, ulica Bogdańskiego 16a. Przycisk prowadzi samochodem.

Antoni Rząsa urodzony 26 lutego 1919 r. w Futomie koło Rzeszowa, w miejscu mieszających się wpływów prawosławia i katolicyzmu, na granicy kultur Wschodu i Zachodu, zmarł 26 stycznia 1980 r. w Zakopanem. Był rzeźbiarzem i pedagogiem. W 1938 r. otrzymał z powiatu i gminy jednorazowe stypendium, osiadł w Zakopanem i podjął naukę w Szkole Przemysłu Drzewnego, przerwaną przez II Wojnę Światową. Po wojnie, namówiony przez Antoniego Kenara, powrócił do Zakopanego, ukończył naukę w 1952 r. w Liceum Plastycznym i zaraz potem został tamże zatrudniony jako nauczyciel. W Liceum pracował do 1973. Był uczniem, potem współpracownikiem i przyjacielem Antoniego Kenara. Od 1954 r. prezentował swoje prace na różnych wystawach krajowych i zagranicą. Rząsa w latach 60. XX wieku stał się jednym z najbardziej znanych polskich rzeźbiarzy. Był wielokrotnie honorowany za swoje twórcze osiągnięcia nagrodami: im. Włodzimierza Pietrzaka (1968), Brata Alberta (1976), Ministra Kultury i Sztuki (1979).

Galeria Antoniego Rząsy, wejście (fot. Andrzej Samardak)

    Główną tematyką jego rzeźb było męczeństwo Chrystusa i człowieka. Wypracował unikalną metodę rzeźby w drewnie pokrywanym naturalnymi farbami własnej produkcji nadającymi jego pracom charakterystyczną wielobarwną fakturą. Rzeźbił także sprzęty użytkowe.

    Chociaż prace Antoniego Rząsy mieszczą się w spójnym, raczej tradycyjnym kręgu tematycznym, to zarówno jego inwencja ikonograficzna, jak formalna nadają im status dzieł w pełni oryginalnych. Samego Chrystusa artysta pokazuje na różne sposoby. Często jako Ukrzyżowanego, zwisającego z krzyża - przebitego włócznią, będącego zarazem przydrożnym świątkiem...

    Prace Antoniego Rząsy znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, Krakowie i Poznaniu, w Muzeum Wojska Polskiego oraz w zbiorach prywatnych w USA, Belgii, Danii, Francji, Włoszech i Watykanie.

Grób Antoniego Rząsy na Starym Cmentarzu w Zakopanem (fot. A. Samardak)

W 1976 r. w jego domu przy ul. Bogdańskiego 16 otwarto Galerię Antoniego Rząsy (obecnie prowadzoną przez jego syna, Marcina, absolwenta Wydziału Rzeźby Warszawskiej ASP). Umieszczona na piętrze stała część wystawy obejmuje kilkadziesiąt prac Rząsy. W salach na dole są wystawiane przemiennie prace Rząsy i innych twórców. Spośród wielu poświęconych artyście publikacji warto wymienić przede wszystkim dwa albumy - "Antoni Rząsa" (1999) i "Antoni Rząsa. Prace" (2004), wydane przez Galerię Antoniego Rząsy.

Antoni Rząsa pochowany jest na Starym Cmentarzu w Zakopanem. Rzeźbę na jego grobie wykonano w pracowni Michała Gąsienicy Szostaka.

← Powrót do listy