Pomnik twórców polskiego harcerstwa

    Pomnik twórców polskiego harcerstwa Olgi i Andrzeja Małkowskich znajduje się obok Kwatery Legionistów na Nowym Cmentarzu przy ulicy Nowotarskiej. Autorem pomnika jest Henryk Burzec. Pochowana jest tu Olga Małkowska, natomiast jej mąż, który zginął w falach Morza Śródziemnego, ma tutaj grób symboliczny. Pomnik został odsłonięty 24 października 1981 r. w ramach obchodów 70-lecia harcerstwa.

    Andrzej Małkowski (1888-1919) był nauczycielem i twórcą Polskiego Harcerstwa. W 1911 roku przetłumaczył i wydał książkę "Scouting jako system wychowania młodzieży", co zapoczątkowało polski ruch skautowy. Ożenił się z Olgą Drahonowską (1888-1979), założycielką i drużynową pierwszej w Polsce harcerskiej drużyny żeńskiej. Małkowscy zamieszkali w "Turni" na początku 1914 r. Tutaj Andrzej Małkowski napisał książkę "Jak skauci pracują" (wydaną na krótko przed I wojną światową). Na początku 1915 roku Małkowscy musieli wyjechać na Zachód uciekając przed aresztowaniem za działalność niepodległościową. Andrzej Małkowski podczas I wojny światowej służył w polskiej armii na Zachodzie. Zginął w 1919 r. w katastrofie statku na Morzu Śródziemnym. Olga Małkowska wróciła do Zakopanego w 1921 r. Założyła w Sromowcach Wyżnich harcerską Szkołę Pracy (czynną do 1939 r.). Podczas II wojny światowej wyemigrowała do Anglii, skąd powróciła w 1961 r. Zmarła w 1979 roku.