Muzeum - skarbnicą Tatr

Dział Przyrodniczy zgromadził kolekcje reprezentatywne dla przyrody ożywionej i nieożywionej Tatr. Do najcenniejszych zasobów Działu Etnograficznego zaliczane są najstarsze na Podhalu zbiory prywatnych kolekcjonerów - Marii i Bronisława Dembowskich, Adama hr. Krasińskiego i Zygmunta Gnatowskiego - a także zbiór obrazów na szkle z XVIII i XIX w., kolekcje rzeźby ludowej i podhalańskiego stroju ludowego. W zbiorach sztuki natomiast najważniejszymi eksponatami są kolekcje pejzażu tatrzańskiego, stylu zakopiańskiego, rzeźby oraz prace Władysława Hasiora, eksponowane w jego autorskiej galerii.

Zakopiańskie i terenowe filie tworzą tzw. muzeum przestrzenne, w skład którego wchodzą: gmach główny MT z wystawami: historyczną, etnograficzną i przyrodniczą; Muzeum Stylu Zakopiańskiego im. Stanisława Witkiewicza w "Kolibie", gdzie eksponowana jest unikalna kolekcja sztuki użytkowej w stylu zakopiańskim, oraz Firma Portretowa "S.I. Witkiewicz"; Galeria Władysława Hasiora; Muzeum Kornela Makuszyńskiego (mieszkanie pisarza z wieloma pamiątkami osobistymi i dziełami sztuki); Galeria Sztuki im. Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich na Kozińcu, gdzie organizowane są wystawy czasowe.

Szlak "muzeum przestrzennego" prowadzi także poza Zakopane. W etnograficznych wnętrzach Muzeum Powstania Chochołowskiego pokazano dzieje "poruseństwa chochołowskiego" z 1846 r. We dworze w Łopusznej, gdzie wystawa nie jest jeszcze ukończona, można zobaczyć dworską kuchnię oraz zabytkową chałupę Klamerusów i jej wnętrza. Na Spiszu znajdują się dwie filie - zagroda Korkoszów w Czarnej Górze i zagroda Sołtysów w Jurgowie - pokazujące bogactwo etnograficzne Spiszu z przełomu XIX i XX w. "Muzeum przestrzenne" jest silnie powiązane z bogatym i ciekawym krajobrazem przyrodniczym oraz kulturowym Podtatrza. Pełni ważną rolę kulturotwórczą, jest mocno osadzone w miejscowej tradycji, pełni również ważną rolę edukacyjno-kulturalną.

Oprócz wymienionych wyżej form działalności Muzeum Tatrzańskie organizuje lub współorganizuje sesje naukowe i popularnonaukowe, wykłady, konferencje, koncerty i in. W oparciu o zbiory MT powstają filmy edukacyjne i audycje radiowe, promujące Podtatrze. Muzeum Tatrzańskie opracowało także własny program edukacyjny. Prowadzi działalność wydawniczą - od 1921 r. ukazuje się "Rocznik Podhalański", a w ostatnich latach opublikowano serię przewodników po filiach MT oraz wiele prac, dotyczących problematyki etnograficznej, przyrodniczej, artystycznej i historycznej.

WOJCIECH SZATKOWSKI

Źródło: Dziennik Polski - www.dziennik.krakow.pl - 2007/07/28