Stulecie Cechu Rzemiosł Różnych

- Bieżący rok jest dla nas bardzo ważny - mówi Franciszek Kaletka, starszy cechmistrz Cechu Rzemiosł Różnych w Zakopanem. - Dokładnie 16 września 1907 r. w Zakopanem, w wyniku kilkuletnich starań u władz austriackich, powołano pierwszą organizację rzemieślniczą pod nazwą "Stowarzyszenie Cech Rękodzielników i Przemysłowców w Zakopanem". Pierwszym cechmistrzem, tj. przewodniczącym zarządu został wybrany Stanisław Namysłowski, a młoda organizacja rzemieślnicza zrzeszała wówczas 126 członków.

Franciszek Kaletka zaprezentował podczas ostatniej sesji Rady Powiatu Tatrzańskiego historię działalności Cechu Rzemiosł Różnych w Zakopanem. Stowarzyszenie funkcjonowało na mocy austriackiej ustawy przemysłowej z 1850 r., ograniczającej możliwość działań politycznych. Wybuch I wojny światowej osłabił działanie nowej organizacji. Część majstrów i czeladników poszła na front. Mimo trudności, w okresie międzywojennym cech się rozwijał. W 1938 r. zrzeszał już 214 zakładów. - Ich właścicielami byli mieszkańcy wyznania chrześcijańskiego i mojżeszowego. Po zajęciu Zakopanego przez wojska niemieckie i słowackie okupant hitlerowski zlikwidował istniejący Cech Zbiorowy, przenosząc jego agendy do Nowego Targu. W Zakopanem pozostała jedynie tzw. delegatura. Zakłady należące do członków wyznania mojżeszowego zlikwidowano. Kilkudziesięciu rzemieślników podczas II wojny światowej zginęło, walcząc na frontach - dodaje Franciszek Kaletka.

Po wyzwoleniu powstał w Zakopanem Cech Zbiorowy, a następnie przekształcił się w Cech Rzemiosł Różnych. Cechmistrzem został Jerzy Wapiennik. Od 1948 r. przynależność do cechu była obowiązkowa. - Nasze zakłady rugowano z centrum miasta, lokale przejmowały spółdzielnie, nękano nas częstymi kontrolami finansowymi. W trudnym okresie przewodniczył długoletni starszy cechu Mieczysław Kurek, a cech zrzeszał wówczas 240 rzemieślników.

W latach osiemdziesiątych cech liczył już 855 zakładów. Po dziesięciu latach budowy, w 1987 r. pod przewodnictwem starszego cechu Antoniego Batko otwarto Dom Rzemiosła przy ul. Gimnazjalnej. Budynek ten powstał z dobrowolnych datków rzemieślniczych przy znacznej pomocy ówczesnego Centralnego Związku Rzemiosła.

- Dziś zrzeszamy około 250 zakładów, z których 85 prowadzi szkolenia 350 uczniów rocznie w ponad 20 zawodach. Najwięcej w branży budowlanej, spożywczej, samochodowej i fryzjerskiej - sumuje Franciszek Kaletka.

- Serdecznie dziękujemy za wieloletnią pomoc w kształceniu młodych ludzi. Nasz Zespół Szkół Zawodowych nr 1 w dużej mierze bazuje na doświadczeniu rzemieślników, u których uczniowie mogą uczyć się zawodu w prawdziwych warsztatach. To bardzo pomaga w kształceniu młodzieży - za cenną współpracę z zakopiańskimi przedsiębiorcami dziękował wicestarosta Andrzej Skupień.

Obchody stulecia zakopiańskiego cechu rozpoczną się w niedzielę, 16 września, o godz. 11 uroczystą mszą świętą w kościele Najświętszej Rodziny (ul. Krupówki 1). Patronat prasowy nad jubileuszem sprawuje "Dziennik Polski".

(RAV)

Źródło: Dziennik Polski - www.dziennik.krakow.pl - 2007/09/07