Gminna Ewidencja Zabytków a Rejestr Zabytków

Do Rejestru Zabytków można wpisać budynek z „urzędu” lub na wniosek właściciela. W tym przypadku prowadzone jest pełne postępowanie administracyjne, zakończone decyzją i wpisem do ksiąg wieczystych. Obiekt taki podlega szczególnej opiece konserwatorskiej, a wszystkie prace budowlane w takim budynku wymagają decyzji konserwatorskiej, wydanej przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i pozwolenia na budowę wydaną przez Starostwo Powiatowe. Nie ma możliwości wykonania robót budowlanych lub remontowych poprzez ich zgłoszenie.

Odmiennie przedstawia się sprawa  opieki konserwatorskiej,  wynikającej z faktu wpisania budynku do Gminnej Ewidencji Zabytków. W tym przypadku ustawa z 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zobligowała „wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do prowadzenia gminnej ewidencji zabytków w formie zbiorów kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków”. Przy dokonaniu wpisu do ewidencji ustawodawca nie przewidział żadnego postępowania administracyjnego (nie wydaje się decyzji.)

Do Gminnej Ewidencji Zabytków wpisywane są budynki i inne budowle przede wszystkim ze względu na wiek powstania, ich wartość historyczną lub interesujący architektonicznie detal, np. sosręb, króle, rysie. W obiektach objętych tą formą ochrony konserwatorskiej można prowadzić remonty, można je rozbudować i przebudować, a w razie udokumentowania złego stanu technicznego - nawet rozebrać. Opinię wydaje Miejski Konserwator Zabytków. Gminna Ewidencja Zabytków jest podstawą do sporządzenia programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy.

Źródło: Urząd Miasta Zakopane - www.zakopane.eu