PASTERSTWO W TATRACH – WYSTAWA W TPN

Na kulturę ludową Karpat w znacznej mierze wpłynęły wędrówki ludności pasterskiej - Wołochów, którzy w XIII wieku wyruszyli z Bałkanów wzdłuż Karpat ku Europie środkowej, z czasem przechodząc do osadnictwa stałego. Ślady ich działalności widoczne są w dziedzinie pasterstwa zarówno w wytworach kultury materialnej jak i organizacji szałaśniczej na terenie wszystkich krain podtatrzańskich.

Jednakże nadmierna ilość stad, które wypasano na początku XX w. w Tatrach, znacznie uszkodziła wrażliwą przyrodę wysokogórską. Po utworzeniu parków narodowych po obu stronach granicy z czasem usunięto owce i bydło z tego terenu. W Tatrzańskim Parku Narodowym w 1981 roku wprowadzono ponownie wypas nazwany „kulturowym”, który odbywa się na ściśle określonych zasadach.

Wystawa prezentuje tradycje i kulturę pasterską zarówno po polskiej, jak i po słowackiej stronie Tatr z podziałem na Liptów, Spisz, Orawę i Podhale. Jest niezwykle bogata pod względem zgromadzonych eksponatów oraz starych fotografii. Ukazuje m.in. stroje noszone podczas wypasu, rodzaje i sposoby wyrabiania serów, naczynia i sprzęty używane w szałasach pasterskich, a także tradycyjne zwyczaje i obrzędy.

Wystawa powstała dzięki zaangażowaniu polskich i słowackich muzeów. Głównym organizatorem jest Tatrzański Park Narodowy, który zaprosił do współpracy i prosił o wypożyczenie zbiorów Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem, Muzeum w Kieżmarku, Muzeum Podtatrzańskie w Popradzie, Muzeum Lubowlańskie, Muzeum Orawskie im. Hviezdoslava w Dolnym Kubinie, Muzeum Liptowskie w Różemberku.

Eksponaty wypożyczyli również: twórcy wystawy „Jurgów na starej fotografii”, Adam Brzoza, Józef Zych Ptoś, Wiesław Siarzewski.

Koncepcja wystawy oraz scenariusz części polskiej powstały w Muzeum Tatrzańskim.

Wystawę oglądać można od poniedziałku do soboty w godz. 8 – 16 w Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN, ul. Chałubińskiego 42 a.

Wstęp wolny. Serdecznie zapraszamy.