NOWE DZIEŁA ANTONIEGO KENARA W MUZEUM TATRZAŃSKIM

Antoni Kenar (1906-1959) był wybitnym i wszechstronnym artystą i pedagogiem, od wczesnej młodości związanym z Zakopanem. W latach 20. XX w. był uczniem Karola Stryjeńskiego w Szkole Przemysłu Drzewnego, a po II wojnie światowej dał się poznać jako charyzmatyczny nauczyciel i reformator tejże Szkoły, którą przekształcił w Liceum Technik Plastycznych. Dzieło Kenara, niepowtarzalne w swym wyrazie, stanowi unikat w sztuce polskiej XX wieku. Większość przedwojennych prac artysty zaginęła w czasie powstania warszawskiego. Ocalało zaledwie kilka, w tym zakupione "Anioł grający" i "Matka Boska Ostrobramska", oraz dwie głowy muzyków góralskich Sabały i Nowobilskiego (do zaprojektowanego przez Kenara, lecz niezrealizowanego pomnika Karola Szymanowskiego) i dwa studia Madonny z 1938 r. zatytułowane "Macierzyństwo". Po wojnie czas na własną twórczość poważnie ograniczały Kenarowi walka o szkołę oraz choroba nowotworowa. Tym ważniejsze są powstałe w tym okresie rzeźby takie jak "Świniarka", cykle "Narciarek" i "Bab z bornią", a także ceramika, rysunki, gwasze i akwarele. Kilka prac Kenara powstałych po wojnie znajdowało się już w zbiorach Muzeum Tatrzańskiego, natomiast nie był w nich dotychczas reprezentowany przedwojenny okres twórczości artysty. Zakup pozwolił tę lukę uzupełnić.

Rzeźba „Matka Boska Ostrobramska” odlana została z oryginału gipsowego z 1937 r. – jedynego zachowanego spośród  czterech przedwojennych, gipsowych szkiców o tej tematyce. Pozostałe trzy zaginione rzeźby znane są tylko z fotografii. Temat ten Kenar podejmował wcześniej, rzeźbiąc Matkę Boską Ostrobramską do ołtarza projektu Wojciecha Jastrzębowskiego (1884-1963), znajdującego się na statku pasażerskim M/S Piłsudski w roku 1934, a także w zachowanej kapliczce cmentarza wileńskiego na Rossie w 1936.

Rzeźba „Anioł grający” to odlew z oryginału gipsowego z 1938 r. Zachowany gips jest szkicem do drewnianej rzeźby ołtarzowej przeznaczonej do kaplicy Sanatorium Dziecięcego w Kuźnicach, projektowanej przez architekta Mariana Wimmera i niezrealizowanej  z powodu wybuchu wojny. Wimmer był wówczas dyrektorem zakopiańskiej Szkoły Przemysłu Drzewnego, a Kenar pracował w niej jako nauczyciel rzeźby przez jeden rok szkolny, do września 1939 r.

Obydwa odlewy wykonane zostały w 2010 roku przez odlewnika Marka Żebrowskiego, staraniem Towarzystwa Przyjaciół Twórczości Antoniego Kenara, pod nadzorem córki artysty.

Od 31 października ostatnio zakupione dwie prace oglądać można na eskpozycji poświęconej Antoniemu Kenarowi  w Galerii Sztuki XX wieku w willi Oksza. Prezentowane są wraz z innymi dziełami artysty, znajdującymi się w zbiorach Muzeum Tatrzańskiego.

Źródło: https://www.muzeumtatrzanskie.pl